Selfdrive Afrika met kinderen

Onze ervaring is dat Afrika juist een van de mooiste bestemmingen is om als gezin te ontdekken. Kinderen zijn geweldige safarigenoten: een wrattenzwijn dat met zijn staart in de lucht voorbij draaft is voorpaginanieuws, en een olifant naast de auto zorgt zomaar voor de eerste stilte op de achterbank die dag. Door hun ogen wordt alles groter en net wat spannender.

In deze blog richten we ons vooral op kinderen van zes tot zestien jaar. Voor jongere kinderen gelden bij sommige safari-activiteiten leeftijdsgrenzen, terwijl er bij oudere tieners simpelweg iets meer nodig is om indruk te maken. Een gorillatrekking in Oeganda of de Sani Pass naar Lesotho doet het meestal goed in die leeftijd.

Onze uiterst wetenschappelijke methode om een geslaagde gezinsreis te beoordelen bestaat uit twee tests. Hebben de kinderen de tijd van hun leven? En kunnen de ouders aan het eind van de dag nog lachen? Slaapgebrek, gespannen zenuwen en tranen voorin tellen allemaal mee. Slaag je voor beide tests, dan heeft de reis zijn werk gedaan.

Is Afrika veilig voor kinderen?

Ja. Veel campings zijn omheind, en kamperen is voor kinderen niet veel riskanter dan voor volwassenen: een dichte tent is een dichte tent, en de dieren buiten houden niet bij hoe oud de mensen binnen zijn. Dieren zien een tent doorgaans als een onbekend voorwerp dat je beter met rust laat, wat er ook in zit. Naast de gewone campingregels die voor iedereen gelden, is er voor gezinnen één extra voorzorgsmaatregel: laat de kleintjes niet alleen over de camping zwerven, zeker niet op campings zonder omheining of na zonsondergang.

Hoe je slaapt, bepaal je zelf. Sommige gezinnen kamperen de hele reis, vaak met twee daktenten op één auto zodat iedereen binnen fluisterafstand blijft, terwijl anderen afwisselen met lodges of de hele reis in lodges verblijven. Wie liever kampeert zonder grote roofdieren, vindt in Madagaskar een ander soort avontuur: het grootste roofdier op het land, de fossa, is nauwelijks groter dan een flinke huiskat.

Sla de groepssafari over: ontdek Afrika in jullie eigen tempo

Groepsreizen houden zich meestal aan een tijdschema waar kinderen zich zelden iets van aantrekken. De mooiste momenten van een gezinsreis zijn zelden de geplande: nog even blijven kijken bij de olifanten, het verplichte rondje ‘ik zie, ik zie wat jij niet ziet’, en die plotselinge koers terug naar de camping wanneer de Afrikaanse zon het zwembad tot de verstandigste keuze maakt. In je eigen auto is er ruimte voor al die momenten, en volgt elke dag jullie eigen gezinsritme.

Zelf rijden is meestal ook vriendelijker voor het budget. Namibië en Zuid-Afrika behoren tot de voordeligste safaribestemmingen van Afrika, en met een daktent houd je de kosten nog verder omlaag. Na duizenden gezinsreizen is ons team het over één ding eens: kamperen is het halve avontuur. Het klimmen in de daktent, het kampvuur 's avonds en de marshmallows die je erboven roostert, scoren in de ogen van de kinderen vaak zelfs hoger dan de dieren.

Minder rijden, meer avontuur: plan je reis rond de kinderen

Reizen met kinderen vraagt om een rustiger tempo dan wanneer je met alleen volwassenen reist. Lange rijdagen zijn zelden populair bij jonge reizigers, dus breek ze op en laat ruimte voor middagen bij het zwembad. Een paar spelletjes meenemen helpt, en een voetbal spreekt een universele taal die elk kind op de camping verstaat. Een potje voetballen voor het eten is gegarandeerd vermaak, ouders inbegrepen.

Iets wat niemand je vertelt: je overschat makkelijk hoeveel parkdagen je nodig hebt. Op dag één willen de kinderen voor elke impala, gekko en kever stoppen om een foto te maken. De eerste zebra is een sensatie, maar op dag drie is een kudde van vijftig nauwelijks nog een blik waard. Zorg dus op tijd voor wat afwisseling en onderschat nooit een goed zwembad. Dat wint het zomaar van de olifanten.

Medische voorzieningen onderweg

En als er onderweg toch iets gebeurt? In de meer afgelegen delen van Afrika is medische hulp niet altijd dichtbij, maar onze ervaring is dat de voorzieningen vaak verrassend goed zijn, ook in meer afgelegen gebieden zoals in Botswana en Mozambique. In en rond kleinere plaatsen vind je regelmatig klinieken, terwijl grotere steden goede medische zorg bieden. Neem wel een goed gevulde EHBO-tas mee, iets uitgebreider dan voor een autovakantie naar Frankrijk, en zorg voor een goede reisverzekering. Maar laat de angst voor slechte of ontbrekende medische voorzieningen je niet tegenhouden. Afrika is op dit vlak al lang niet meer het continent dat velen zich herinneren van oude televisiebeelden.

Zuid-Afrika en Namibië: de perfecte eerste safari met kinderen

Namibië is een logische eerste gezinsreis. In Etosha zijn de verlichte drinkplaatsen bij de campings het mooiste verhaaltje voor het slapengaan, met olifanten, giraffes en neushoorns die na het donker komen drinken. Routes door het noorden kunnen ook langs de Hoba-meteoriet bij Grootfontein gaan, de grootste bekende meteoriet op aarde en een fascinerend gezicht voor het hele gezin. Wat je daarna doet, kan echter invloed hebben op je testscore. Het oude fortmuseum in het stadje, met verhalen over een kortstondige republiek, oude kaarten en het pioniersleven, kan ouders makkelijk uren bezighouden. Test twee: geslaagd. Test één: nou, niet helemaal.

Namibië biedt ook de scheepswrakken van de Skeleton Coast en de duinen van Swakopmund, waar je kunt sandboarden. Verder langs de kust is Walvis Bay een speeltuin op zich, met 's ochtends dolfijnencruises en 4x4-excursies naar Sandwich Harbour, waar de duinen recht in de Atlantische Oceaan lopen. Bij veel van deze excursies hoort een braai (een Zuid-Afrikaanse barbecue) op het strand. Dolfijnen in de ochtend, duinen in de middag en lunch met je tenen in het zand: weinig dagjes uit met het gezin zijn zo compleet.

Zuid-Afrika is al jaren een publiekslieveling, en niet zonder reden: het land snapt kinderen opmerkelijk goed. Vanaf Johannesburg is het Krugerpark in ongeveer een halve dag te bereiken  dus je kunt 's ochtends landen en 's avonds al op safari zijn. En een kleine bonustip voor ouders: kinderen hebben geen idee waar het park eigenlijk begint. Klinkt voor de tiende keer het onvermijdelijke ‘zijn we er al?’, verklaar het dierenspotten dan gerust voor geopend ook al ben je Johannesburg nog maar net uit. Reken erop dat er een paar koeien als buffel worden genoteerd, maar zo blijven ze gegarandeerd de hele rit bezig.

Eenmaal binnen maken de campings van Kruger de uren tussen de game drives makkelijk: middagen bij het zwembad, natuurfilms die vaak na het eten worden vertoond, en winkeltjes met altijd een voorraad boekjes waarmee kinderen dieren en vogels kunnen herkennen. Deze zullen de achterbank zeker een paar uur tevreden bezighouden.

Rond Kaapstad vind je pinguïns bij Boulders, wijngaarden met speeltuinen voor de kinderen, en de malariavrije Garden Route die langs de kust naar het oosten loopt.

Tanzania: eerst de grote safari, dan het strand

Van de 4x4-afdaling in de ingestorte vulkaan van de Ngorongorokrater, op zoek naar de Big Five, tot de Serengeti, die eruitziet als elke natuurdocumentaire die je ooit hebt gezien, alleen groter: Tanzania is het Afrika dat kinderen al van tv kennen.

En als de kleintjes hun verrekijker willen inruilen voor een emmertje en schepje, neem dan de tijd om de Swahilikust te volgen richting Dar es Salaam, met dagen om te snorkelen, te vissen en samen boottochtjes te maken. Voor een afsluiting op een eiland ligt Zanzibar op korte vluchtafstand. Een ideale gezinsvakantie.

Botswana, Victoria Falls en Kenia: avonturen waar je kinderen dol op zijn

Voor kinderen spelen sommige van de mooiste avonturen in Botswana zich op het water af. Op de Chobe-rivier kom je tijdens een bootsafari nijlpaarden tegen die bovenkomen om adem te halen, en olifanten die zich aan de oevers verzamelen om te drinken. In de Okavango Delta glijdt een mokoro, een traditionele kano, met ze door het riet, op de uitkijk naar wat er maar opduikt. Denk aan 'It's a Small World' in Disneyland, maar dan spannender.

Een van onze teamleden kwam onlangs terug van de zoutvlaktes van Makgadikgadi, een rit als geen ander: een zee van verblindend wit, zo uitgestrekt en vlak dat het makkelijk voor de maan kan doorgaan. Zijn vijftienjarige zoon smeekte, soebatte en onderhandelde natuurlijk om ook eens achter het stuur te mogen. Zonder camera’s of auto’s in zicht kon je hem dat nauwelijks kwalijk nemen. Ons verantwoordelijke teamlid laat graag weten dat hij uiteraard onverbiddelijk nee bleef zeggen. Nog geen minuutje. Zelfs niet met de dichtstbijzijnde politieagent op een goede honderd kilometer afstand. Absoluut, echt niet. Wij rekenen erop dat jij hetzelfde doet.

Ook Victoria Falls is een schot in de roos. Met de regenjas aan lopen ze door de nevel van de donderende watervallen, en wie nog meer wil, maakt een helikoptervlucht boven de kloof. Het mooiste? Veel van onze routes door Botswana komen langs Kasane, en van daaruit regelen we graag een dagtrip naar de watervallen voor je.

In Kenia voeren kinderen giraffen, oog in oog, in het Giraffe Centre in Nairobi. In Hell's Gate National Park, met de kliffen die The Lion King zouden hebben geïnspireerd maar zonder de leeuwen, kun je fietsen tussen zebra's en giraffen. Bij Nanyuki staan ze op de evenaar met een voet op elk halfrond, voordat ze op zoek gaan naar de neushoorns van Ol Pejeta.

Welke Afrikaanse avonturen passen beter bij oudere kinderen? 

De RN7 in Madagaskar werkt goed voor gezinnen, met lemuren, kameleons en aan het eind een strand, al vraagt de omweg naar de Avenue of the Baobabs om erg lange dagen in de auto. In Malawi zijn de ritten lang en zit niet elke dag vol vermaak, dus dat past beter bij oudere kinderen. De Sipi Falls in Oeganda zijn geweldig voor actieve gezinnen, met abseilen en wandelingen, maar onder de vijftien mag niemand naar de gorilla's, dus bewaar dat voor de ouders en oudere tieners.

Voor vertrek

Wil je malaria liever vermijden? Veel van onze routes zijn malariavrij en andere kunnen worden aangepast. Botswana en Namibië vragen om een geboorteakte voor elk kind onder de 18, en in sommige landen heeft een ouder die alleen reist toestemming van de andere ouder nodig, dus controleer de document vereisten voordat je vertrekt. Dichte schoenen, een hoofdlamp, een verrekijker voor iedereen en een goedkope camera voor de kinderen maken ook een groot verschil.

‍Waarom niet nu?

Sommige van de mooiste reizen beginnen met een beetje onzekerheid en een flinke dosis enthousiasme. Neem ze allebei mee, dan helpen wij graag met de rest.

Voor een kind kan een avond bij de drinkplaats eeuwig duren en toch te vroeg voorbij zijn. Een ochtend in een mokoro duurt een week, en de rit van het ene kamp naar het volgende voelt als een reis naar een nieuwe wereld. Reis met ze mee, en je mag hun gevoel voor tijd even lenen.

Ergens onderweg komt een moment dat het wachten waard is. De iPad is al sinds dinsdag leeg, de kinderen staan tot hun knieën in het water op krabbenjacht, en iemand heeft je een Kaapse witte wijn in de hand gedrukt. Niemand wil nog ergens anders zijn. Niet bewegen! Beide tests zijn geslaagd, en elke kilometer was het meer dan waard.