Selfdrive Afrika, per maand

Afrika houdt er een eigen kalender op na. Dezelfde regen die de ene vlakte in modder verandert, vult elders de rivieren en zorgt stroomafwaarts voor water voor een kudde. Dus wanneer iemand ons vraagt wat de beste tijd is om te gaan, antwoorden we met een wedervraag: wat hoop je onderweg vooral te zien en te beleven?

Zie wat volgt als seizoensinspiratie, niet als een voorspelling. Regen kan vroeg of laat vallen en kuddes volgen nu eenmaal hun eigen ritme.

Januari en februari: Ndutu, Tanzania, waar de vlaktes veranderen in een kraamkamer

Vroeg in het jaar trekken de grote kuddes zuidwaarts naar de korte grasvlaktes rond Ndutu, aan de zuidrand van de Serengeti. Dankzij de regen die in december is gevallen, verandert het gebied in een kraamkamer voor gnoes en zebra’s, waar dagelijks duizenden kalveren worden geboren. Een kalf kan binnen enkele minuten staan en binnen een uur rennen. Ook de roofdieren leren al snel het ritme van hun prooien kennen. Zo ontstaat een van de spectaculairste periodes voor het observeren van roofdieren in Afrika.

Met je eigen 4x4 bepaal je je eigen tempo. Ieder seizoen passen we verschillende van onze routes door Noord-Tanzania aan om het kalverseizoen te volgen. Tanzania is het hele jaar door een prachtige bestemming, maar de maanden vóór en na de lange regens van april en mei bieden doorgaans betere wegomstandigheden. Wil je juist tijdens het groene seizoen reizen, dan stemmen we je reis af op de routes waarvan we uit ervaring weten dat ze meestal goed begaanbaar blijven.

Maart: Namibië, wanneer de woestijn groen kleurt

Maart in Namibië is een droom voor fotografen. De zomerregens zijn net voorbij en laten de woestijn korte tijd bijna onherkenbaar achter. Een paar weken lang verspreidt fris gras zich over de vlaktes. De rode duinen steken scherp af tegen het groen en de indrukwekkende luchten vol wolken.

Het is bovendien tussenseizoen, waardoor de prijzen aantrekkelijker zijn en je de meeste plekken met minder andere reizigers hoeft te delen.

April: Marokko, tussen sneeuw en zand

In april ligt er nog sneeuw op de toppen van de Hoge Atlas, heeft de zomerhitte de Sahara nog niet bereikt en kleuren de valleien daartussen groen. Steek de bergen over en de weg voert zuidwaarts langs oude kasba’s en bermen vol wilde bloemen, totdat het asfalt plaatsmaakt voor de duinen van Erg Chegaga, de waanzinnige zandzee van Marokko.

Ook ’s nachts is april een heerlijke maand voor de woestijn: de winterkou is voorbij en boven je verschijnt een heldere sterrenhemel. Ver weg van de bewoonde wereld ervaar je hier hoe uitgestrekt de Sahara werkelijk is.

Mei: Madagaskar, na de stormen

In mei is het cycloonseizoen boven de Indische Oceaan uitgeraasd en komt Madagaskar glinsterend tevoorschijn. Dit is de maand voor de RN7, de grote weg naar het zuiden. De route klimt door de hoogland dorpen Antsirabe en Ambositra, voert langs het regenwoud van Ranomafana en de ringstaartmaki’s van Anja en opent zich vervolgens naar de zandstenen kloven van Isalo, voordat je de warme kust bij Toliara bereikt.

In het westen is de Laan van de Baobabs bij Morondava op haar mooist in de schemering. De eeuwenoude bomen rijzen op als silhouetten en lijken even met elkaar in gesprek, zoals ze dat misschien al eeuwen doen. De wegen vragen hier om tijd, dus laat de reis zelf onderdeel zijn van het avontuur. We hebben geleerd hoe je een route als de RN7 het beste kunt opbouwen, met een rustdag op het juiste moment vóór de langere trajecten.

Juni: Botswana, wanneer de Okavango buiten haar oevers treedt

Maanden geleden viel er regen in de hooglanden van Angola. Sindsdien reist het water langzaam naar het zuiden. In juni bereikt het de Okavango en verandert het, midden in het droge seizoen, het zand van de Kalahari in een doolhof van lagunes en eilanden. Olifanten waden tussen de eilanden door en antilopen plonzen door het ondiepe water.

Een tocht per mokoro, een traditionele uitgeholde kano die door het riet glijdt, biedt misschien wel het mooiste perspectief. Je hoort niets anders dan het zachte geluid van de vaarstok die in het water zakt en de stilte van de delta om je heen.

Leidt je route verder naar het oosten, dan tonen de Victoria Watervallen in Zimbabwe hetzelfde seizoen in een andere vorm. De Zambezi staat nog altijd hoog en de watervallen veroorzaken de enorme nevelwolk waaraan ze hun oudere naam danken: Mosi-oa-Tunya, de rook die dondert.

Juli: Oeganda en de wouden van de mensapen

Juli brengt een van de drogere periodes van Oeganda en de paden door Bwindi Impenetrable Forest zijn steviger en beter begaanbaar. Ergens in die wirwar van groen gaat een familie berggorilla’s rustig haar dagelijkse gang. Een uur in hun gezelschap is een ervaring die maar weinig mensen meemaken en niemand meer vergeet. Voor iedere gorillafamilie worden dagelijks slechts acht vergunningen uitgegeven. Daarom zijn die vergunningen altijd het eerste onderdeel van de reis dat we vastleggen.

De weg naar Bwindi voert langs de chimpansees van Kibale en de leeuwen van Ishasha. Die liggen in vijgenbomen te luieren alsof niemand ze ooit heeft verteld dat katten op de grond horen te blijven. Churchill noemde Oeganda de Parel van Afrika. Een rit door de groene heuvels in juli laat zien waarom.

Augustus: Kenia en de Grote Migratie

De kalveren die bij Ndutu werden geboren, zijn inmiddels halfvolwassen. Tegen augustus zijn de kuddes noordwaarts getrokken naar de Masai Mara in Kenia. Wat volgt is een van de grootste natuurspektakels van Afrika: de oversteek van de Mara-rivier.

Duizenden dieren verzamelen zich aarzelend aan de oever. Tot er, om een reden die niemand kent, één dier de sprong waagt en de rest al snel volgt. Het kan uren duren voordat de oversteek begint, maar slechts enkele minuten voordat alles voorbij is.

Voor zonsopgang stijgen de luchtballonnen al op boven de vlaktes en verzamelen de Land Cruisers zich langs de rivieroevers. Alleen de natuur bepaalt wie aanwezig is wanneer de kudde uiteindelijk de oversteek waagt. In augustus leiden we onze klanten vanuit Tanzania naar het noorden en vanuit Kenia naar het zuiden. Zo komen ze aan weerszijden van de Mara-rivier samen, in de hoop precies op het juiste moment getuige te zijn van een oversteek.

September: Namibië, waar het leven samenkomt rond de waterpoelen

In september is het land opgedroogd en verzamelen de dieren van Etosha zich rond de waterpoelen. Olifanten arriveren in een stoffige stoet en zebra’s komen met tientallen tegelijk naar het water.

Na zonsondergang verandert het toneel. De verlichte waterpoelen bij de campings bieden puur theater. Zwarte neushoorns laten zich hier regelmatig zien. Zwarte neushoorns zijn hier vaste gasten. Halverwege de jaren negentig waren er in heel Afrika nog maar zo’n 2.400 over; inmiddels is hun aantal gestegen tot bijna 6.800. Namibië blijft een van hun belangrijke bolwerken.

Dankzij de goede wegen is Etosha bovendien een van de toegankelijkste wildparken van Afrika voor reizigers die voor het eerst zelf rijden. Veel van onze routes door Namibië zijn dan ook rond Etosha opgebouwd, gecombineerd met de rode duinen van Sossusvlei en de ruige, rotsachtige schoonheid van Damaraland.

Oktober: Hermanus, Zuid-Afrika, en walvissen vlak voor de kust

Van ongeveer juni tot november komen zuidkapers naar de beschutte baaien aan de zuidkust van Zuid-Afrika om hun jongen te krijgen. In september en oktober zit je in het charmante kustplaatsje Hermanus op de eerste rij.

Het klifpad boven Walker Bay wordt algemeen beschouwd als een van de beste plekken ter wereld om vanaf het land walvissen te bekijken. Op een goede dag komen ze vlak achter de rotsen boven water. Hermanus heeft bovendien de enige walvisomroeper ter wereld. Tijdens het seizoen loopt hij over de kliffen met een hoorn van gedroogd kelp. Zodra er walvissen worden gespot, blaast hij op zijn hoorn om het hele stadje te waarschuwen.

Een korte omweg over het Kaapse Schiereiland brengt je naar Boulders Beach, waar een kolonie Afrikaanse pinguïns tussen de granieten rotsblokken nestelt.

In deze periode komt onze route van Kaapstad naar de Victoriawatervallen echt tot zijn recht. Onze meest oplettende selfdrivers ontdekten als eersten hoe mooi september en oktober op elkaar aansluiten: walvissen bij de Kaap, neushoorns rond de waterpoelen van Etosha en Chobe in Botswana op zijn best.

Wanneer de pannen en waterpoelen in het binnenland opdrogen, komen duizenden olifanten bij de rivier samen. Het gedonder van de Victoria Watervallen vormt het slot van deze reis door vier landen, in een maand die in ieder land iets bijzonders te bieden heeft.

November: het Malawimeer, een zee midden in het binnenland

In november loopt de temperatuur op en lijkt heel Malawi zich naar het meer toe te bewegen. Het Malawimeer strekt zich ongeveer 580 kilometer uit door de Grote Riftvallei. De horizon is er zo weids dat alleen het zoete water verraadt dat dit geen zee is.

Het meer herbergt meer vissoorten dan enig ander meer ter wereld. Onder de waterspiegel zou je dan ook gemakkelijk kunnen denken dat je in een aquarium bent beland.

De dagen nemen het ritme van het meer over: zwemmen voor het ontbijt, een lange lunch in de schaduw en een zonsondergang die het water koperkleurig maakt. Malawi wordt het Warme Hart van Afrika genoemd. Eén dag aan de oevers van het meer is genoeg om te begrijpen waarom.

December: de Garden Route, Zuid-Afrika

Terwijl Europa zijn winterjas aantrekt, is het in Zuid-Afrika hoogzomer. Rijd via Route 62 en de historische stadjes van de Kleine Karoo naar de kust. Vervolgens slingert de Garden Route je langs de lagunes van Wilderness en de bossen van Tsitsikamma.

Terug in de Kaap nodigen de Wijnlanden uit tot een heerlijke dag vol proeverijen, gloeien de stranden van Kaapstad in de zon en blijft het licht tot lang na het avondeten hangen. De goede wegen en relatief korte afstanden maken dit tot een van de prettigste kennismakingen met zelf rijden in Afrika. Boek wel vroeg, want vanaf half december loopt de kust snel vol vanwege de schoolvakanties.

Een jaar onderweg

Wanneer je het hele jaar overziet, merk je hoe iedere maand iets doorgeeft aan de volgende. De kalveren die in februari bij Ndutu worden geboren, zijn in augustus sterk genoeg om de Mara te trotseren.

De regen die in de hooglanden van Angola valt, verzamelt zich in de Okavango-rivier. Het water slingert langs de noordgrens van Namibië en spreidt zich uiteindelijk uit over de delta, waar het midden in de droge winter de overstromingsvlaktes groen kleurt. De walvissen verlaten Hermanus ieder jaar in november en keren terug wanneer de winter aan de Kaap begint.

In Afrika begint niets pas wanneer jij aankomt en eindigt niets zodra jij weer vertrekt. Je stapt in een verhaal dat al in beweging is. Wanneer je verder reist, blijft dat verhaal zich ontvouwen voor de reizigers die na jou over deze wegen rijden.

Onze routes zijn opgebouwd rond deze natuurlijke ritmes. Ons team helpt je graag de maand te vinden die past bij het Afrika dat jij wilt ontdekken.

‍

Veelgestelde vragen

Wat is de beste maand voor een selfdrive-safari in Afrika? Dat hangt af van de regio. In zuidelijk Afrika zijn de droge maanden van juni tot oktober moeilijk te overtreffen. In Oost-Afrika zijn het kalverseizoen rond februari en de rivieroversteken van juli tot oktober de grote trekpleisters.

Kan ik de Grote Migratie zien tijdens een selfdrive-reis? Ja. Zowel de kalvertijd bij Ndutu als de oversteken in de Masai Mara kunnen deel uitmaken van een selfdrive-reis. Een oversteek is nooit gegarandeerd, dus plan een aantal dagen in het gebied.

Hoe ver van tevoren moet ik boeken? Voor de piekmaanden is zes tot twaalf maanden van tevoren verstandig. Regel gorillavergunningen en accommodatie tijdens de Zuid-Afrikaanse schoolvakanties zo vroeg mogelijk.

Is reizen in het regenseizoen de moeite waard? Dat kan zeker. Het groene seizoen brengt vaak weelderige landschappen, pasgeboren dieren, minder bezoekers en lagere prijzen. Daar staat tegenover dat sommige wegen modderig of onbegaanbaar worden, dus controleer je route goed en neem extra tijd.

Wanneer kan ik walvissen zien in Hermanus? Zuidkapers bezoeken de kust rond Hermanus van ongeveer juni tot november, met de piek meestal in september en oktober. Vaak kun je ze zonder boot vanaf het klifpad zien.

Volgt het weer elk jaar hetzelfde patroon? Niet precies. De regen kan vroeg of laat komen en de bewegingen van de dieren verschillen van jaar tot jaar. Gebruik de maanden in deze gids als de waarschijnlijkste periodes en controleer de actuele omstandigheden voordat je vertrekt.

‍